Nieuws


joodse studies in nederland

Internationale activiteiten

In oktober en november 2022 vinden een tweetal interessante internationale activiteiten plaats waarin Nederlandse judaïci een belangrijke rol spelen. 

  • Op 26 oktober vindt de conferentie “Reading Benno Jacob” aan de Taube Department of Jewish Studies van de University of Wrocław plaats. Rabbi Benno Jacob (1862-1945) werd in Breslau geboren, waar hij aan de Jewish Theological Seminary en aan de University of Breslau studeerde, zich specialiserend in Bijbelse exegese. Hij was een sociale activist die streed tegen antisemitisme. Omdat Jacob’s prestaties als wetenschapper en activist nauwelijks bekend zijn in Polen, wordt deze conferentie georganiseerd rondom de vraag: “how can we situate his work on a contemporary map of thought and with special consideration of his commentary on Akeda (Genesis 22).” Onder meer prof.dr. Jan Willem van Henten, dr. Lieve Teugels, Alex van Heusden en Kees Schakel nemen deel aan de conferentie. Hier is meer informatie te vinden over de conferentie en het programma.
  • Op 3 november, om 18:00 uur, vindt een boekpresentatie over het leven en werk van rabbijn Samuel Hirsch, de eerste rabbijn van Luxemburg, plaats aan de Institute of History van de University of Luxembourg. Centraal staat het boek Samuel Hirsch: Philosopher of Religion, Advocate of Emancipation and Radical Reformer, dat onder redactie staat van Judith Frishman en Thorsten Fuchshuber en in 2022 is gepubliceerd bij De Gruyter. Voor meer informatie en aanmelding zie hier.
Afscheidsrede prof.dr. Jacques van Ruiten
en oratie prof.dr. Bart Wallet

In oktober 2022 gaat prof.dr. Jacques van Ruiten met emeritaat, terwijl prof.dr. Bart Wallet zijn hoogleraarspositie openlijk aanvaardt. Beiden geven publiekstoegankelijke redes:

  •  Op dinsdag 4 oktober 2022, om 16:15u-17:00u, zal prof.dr. Jacques van Ruiten, hoogleraar Receptiegeschiedenis van de Bijbel aan de Rijksuniversiteit Groningen, zijn afscheidsrede houden. De rede heeft als titel: “Een begin zonder einde? Reflecties over de receptiegeschiedenis van de Bijbel.” In het kader van zijn afscheid wordt een afscheidssymposium georganiseerd. Voor het programma en aanmelding klik hier
  • Op woensdag 26 oktober 2022, om 16:30 uur, zal prof.dr. Bart Wallet zijn hoogleraarsambt openlijk aanvaarden. Hij is vanwege de Stichting Menasseh ben Israel Instituut benoemd tot Hoogleraar Joodse studies: Vroegmoderne en moderne geschiedenis, in het bijzonder in Amsterdam, in de Faculteit der Geesteswetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn rede is getiteld: “‘De lucht van Amsterdam maakt wijs’: Grondlijnen voor een kritische joodse stadsgeschiedenis.” Voor nadere informatie zie hier
World Congress of Jewish Studies 2022

Tijdens de 18e World Congress of Jewish Studies, van 8 tot 11 augustus, was ook een Nederlandse delegatie aanwezig. Onder de ruim 1600 papers in 400 sessies en ruim 2600 deelnemers, dit jaar een wat bescheidener aantal van Nederlandse collegae. Daaronder wel weer vertrouwde gezichten van het NGJS. Verrassend was het één daarvan, Eldad Zion, een week eerder aan te treffen bij de National Library op de Givat Ram campus, met een ouderwetse Hollandse fiets (foto), te midden van de heuvels van Judea!

Bij de officiële opening bleek het politieke en culturele belang van de WCJS uit de aanwezigheid van president Yitzhak Herzog. Die hield een korte maar indrukwekkende toespraak over het belang van een brede en multidisciplinaire studie van jodendom, zowel voor de staat Israël als voor de Diaspora.

De academische elite werd belichaamd door prof. Moshe Idel (foto), met een uit het hoofd gehouden toespraak over ontwikkelingen in het vakgebied sinds de negentiende-eeuwse Wissenschaft des Judentums en haar voortzetting in de Hebrew University vanaf 1925.

De president van de EAJS, prof. Elisabeth Hollender, vestigde de aandacht op de vaak geïsoleerde positie van Joodse studies aan Universiteiten in Europa, en nodigde de deelnemers uit voor de komende EAJS conferentie in Frankfurt, 16-20 juli 2023.

De avond werd opgeluisterd door een Jeruzalems muziekensemble met prachtige, Italiaans Sefardische muziek (foto). Daaronder een verrassende vocale presentie in de gestalte van een Franciscaanse monnik. “Look at that Buddhist monk over there!,” hoorde ik achter me iemand mompelen tegen zijn collega…. Er waren die week ook sessies over interreligieuze dialoog, onder meer met de ook in Nederland bekende Rabbijn Irving “Yitz” Greenberg, maar de mompelende collega nam duidelijk niet deel aan dat onderdeel van Joodse Studies.

Eric Ottenheijm

Book Presentation

Overcoming Dichotomies: Parables, Fables, and Similes in the Graeco-Roman World

On the occasion of the recent publication of the edited volume Overcoming Dichotomies: Parables, Fables, and Similes in the Graeco-Roman World (Tübingen: Mohr Siebeck, 2022), Martijn Stoutjesdijk, Jonathan Pater, and Albertina Oegema (its editors) warmly invite you to attend its book presentation, entitled “Overcoming Dichotomies: Continuing the Conversation,” on Friday September 23, 13:30–15:30 PM (CEST) at the Protestant Theological University in Amsterdam (hybrid).

The volume

The volume aims to contribute to the study of parables, fables, and similes across disciplinary boundaries. Despite the fact that these related genres of narrative analogy were part and parcel of the wider cultural context of Graeco-Roman antiquity, they have not yet been thoroughly studied in relation to each other. The contributions in our volume highlight the fluid boundaries between these different genres, but also demonstrate how their adoption and adaption in different literary works give expression to the distinct identities of the composers. For the table of contents and a reading sample, see https://www.mohrsiebeck.com/en/book/overcoming-dichotomies-9783161611575?no_cache=1

Program

During our book launch, we will present the first copy of the book as well as continue our conversations by reflecting on the results and contributions of our volume to further research. Dr. Eric Ottenheijm (UU), Prof. Gerard Boter (VU), and Prof. Caroline Vander Stichele (TiU) will briefly react to the book from their respective fields of rabbinic studies, classical studies, and New Testament studies. The program is as follows:

  • 13:30 Entrance
  • 13:45 Introduction & book presentation by the editors
  • 13:55 Response by Dr. Eric Ottenheijm (UU), “Parables as Fables? Rethinking Genre”
  • 14:05 Response by Prof. Gerard Boter (VU), “Overcoming Definitions”
  • 14:15 Response by Prof. Caroline Vander Stichele (TiU), “Film, Gender, and the Reception of the Mustard Seed”
  • 14:25 Round of questions
  • 14:45 Reception with drinks & light hors d’oeuvres
  • 15:30 Final words

Practical Details

The book presentation will take place on Friday September 23, 13:30–15:30 PM (CEST) in werkgroepzaal 3 at the Protestant Theological University in Amsterdam (De Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam). It will be a hybrid event, with possibilities for virtual attendance for those who cannot join us on location. Attendance is free.

Registration

In view of the catering and the distribution of the Zoom-link for virtual attendance, please register by September 22 at the latest by sending an e-mail to Dr. Albertina Oegema (a.oegema@pthu.nl) in which you confirm your attendance on location or virtually. Those attending the meeting on location are kindly requested to inform us about dietary wishes and restrictions, if any.

Call for Applications

The Medieval Afterlife of Hellenistic Judaism in Western Europe

A conference organized by the SNSF project: Lege Josephum! Ways of Reading Josephus in the Latin Middle Ages (www.legejosephum.unibe.ch).

Wed. 15th March – Fri.  17th March 2023

From a modern perspective, Hellenistic Judaism sits at the crossroads of Classical Greek and biblical thought. The tracks it laid down were especially formative for Christianity, shaping its historiography, apologetics, theology, and philosophy. After late antiquity, most Christian and Jewish scholars in western Europe no longer knew Greek, yet Hellenistic Judaism continued to loom large in the consciousness of both communities. This conference looks at the reception of Hellenistic Jewish texts – as well as ideas about Hellenistic Jews – in the Jewish and Christian Middle Ages in western Europe between ca. 500 and 1700 CE. It particularly aims to examine how some of the influential figures of Hellenistic Judaism were used to create identity and draw boundaries by their later readers. Who copied, translated, and adapted Greco-Jewish texts, and which communities let them sink into oblivion? Who claimed Hellenistic Jews as ‘our ancestors’ and who used them to illustrate theological error? How were Hellenistic Jewish texts read alongside various biblical canons – and how were they put in relation to one another? In short, how did Hellenistic Jewish texts and authors serve the construction and development of the medieval West and its shifting religious identities?

            This conference considers Greco-Jewish authors who survived in full Latin translation (like Josephus) alongside those who reached the Latin world in excerpts and citations (Artapanus, Aristobulus, Philo, the Letter of Aristeas), as well as the reception of the Greek-Jewish Scriptures or Septuagint. It looks at Hellenistic Jewish texts which wound up in the Christian Old and New Testaments (Wisdom of Solomon, the Books of Maccabees), and Greek-speaking Jews who were (mis-)identified as authors of parts of Christian Bibles, like Philo (often considered author of Wisdom of Solomon) and Josephus (to whom several books of Maccabees were ascribed), alongside other Latin texts with origins in Hellenistic Judaism (e.g. Ps-Philo Liber Antiquitatum Biblicarum). It also welcomes proposals which put the afterlife of Hellenistic Judaism in comparative perspective by drawing parallels with the afterlife of pagan and Christian writers.

            Abstracts of ca. 300 words should be sent to Anthony Ellis (Anthony.Ellis@kps.unibe.ch) by the 15th of September. Talks are welcome in German, English, French, Spanish, and Italian. Travel expenses and accommodation costs will be covered.

Call for Applications
Jewish Heritage Seminar

The University of Amsterdam and the Rothschild Foundation Hanadiv Europe are now accepting applications to attend an intensive JEWISH HERITAGE SEMINAR
for early-career professionals and graduate students in Amsterdam, Netherlands, 28th August-2nd September 2022.

The intensive seminar will combine academic presentations, hands-on workshops, case studies, and site visits with experts working in museums, archives, libraries, and research universities. The seminar will be an opportunity to learn about heritage collections, buildings and monuments, their histories and stories, conservation and cataloging, heritage and memory, exhibition and presentation, stakeholders, collaboration,
and societal relevance.

Deadline of application: Tuesday, 12th July, 2022.

For the conditions of application and the required documents (incl. application questionnaire), see CfA-Amsterdam-seminar-2022 Jewish Heritage Seminar

For any question, please contact Dr. Brigitte Sion at b.sion@rothschildfoundation.eu  

Afscheidsredes van
prof.dr. Marcel Poorthuis en prof.dr. Jan Willem van Henten

In de maanden mei en juni 2022 gingen twee hoogleraren in de Joodse studies in Nederland met emeritaat. Ze gaven beiden een publiek toegankelijke afscheidsrede:

  • Op donderdag 19 mei om 16:15u hield prof.dr. Marcel Poorthuis, hoogleraar Interreligieuze Dialoog aan de Tilburg Universiteit, zijn afscheidsrede. In deze rede, getiteld “De verborgen wijsheid van rituelen,” pleitte hij voor een reflectie op religieuze rituelen die niet altijd meer begrepen worden in de moderne maatschappij, maar waarin juist veel wijsheid schuilt. De rede kan hier worden teruggelezen.
  • Op dinsdag 23 juni om 16:30 hield prof.dr. Jan Willem van Henten, hoogleraar Religiewetenschappen, in het bijzonder Jodendomen christendom in de oudheid, aan de Universiteit van Amsterdam, zijn afscheidscollege. Dit college droeg de titel “De Herodes de Grote van Abel J. Herzberg: een tragische koning.” Hierin nam prof.dr. Jan Willem van Henten zijn publiek mee naar Abel Herzbergs fictieve autobiografie De memoires van koning Herodes uit 1974 en beantwoordde hij de vraag wat Herzbergs fascinatie voor deze koning van meer dan tweeduizend jaar geleden veroorzaakt kan hebben. Voor het symposium dat ter gelegenheid van het afscheid van prof.dr. Jan Willem van Henten wordt georganiseerd, zie Symposium for Jan Willem van Henten_program De afscheidsrede kan hier worden teruggelezen.

Conceptualizing Old Age in Ancient Jewish and Early Christian Contexts

We would like to invite all who are interested to attend this symposium, hosted by the Protestant Theological University in Amsterdam together with Radboud University, Nijmegen. The event brings together several scholars who examine the various ways that “old age” is conceptualized in literary, social, and political contexts of the ancient Mediterranean, especially among early Jewish and Christian communities.  

The Symposium comprises two parts: 

On the evening of June 1 (19:00-20:30 CEST) a public Keynote Lecture will be held virtually and open to the public, entitled “The Ageless Self and the Selfless Age,” given by Prof. Mira Balberg (UC San Diego) in consultation with Prof. Haim Weiss (Ben Gurion); the lecture extends their recent groundbreaking study of “old age” in rabbinic literature (When Near Becomes Far, Oxford UP 2021). 

During the day of June 2 there will be a Conference on location at the Protestant Theological University in Amsterdam (De Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam) where several international scholars of early Judaism, Christianity, and Greco-Roman antiquity will give presentations on “old age” as a dynamic and meaningful concept in relation to a variety of issues, such as gender, family, society, and wisdom. Program attached below. 

All interested parties are warmly invited to attend the virtual keynote address. We also welcome those who would like to attend the symposium in person. Attendance at both the keynote and conference is free. Refreshments will be provided during the conference. 

To attend the virtual keynote address, please register at: 

https://www.eventbrite.com/e/keynote-lecture-prof-mira-balbergthe-ageless-self-and-the-selfless-age-tickets-329738977157  

To attend the in-person conference on 2 June, please register by May 25 at: 

https://www.eventbrite.com/e/conceptualizing-old-age-in-ancient-jewish-and-early-christian-contexts-tickets-330503945197  

For questions or inquiries about the Symposium, please contact:
Seth Bledsoe (seth.bledsoe@ru.nl) or Albertina Oegema (a.oegema@pthu.nl

Program of Symposium 

Wednesday, 1 June, 19:00-20:30 (Virtual Session) 

19:00–19:10    Albertina Oegema & Seth A. Bledsoe, Opening  

19:10–20:10   Keynote Lecture: Mira Balberg (University of California San Diego) w/ contributions from Haim Weiss (Ben Gurion University), “The Ageless Self and the Selfless Age” 

20:10–20:30    Discussion 

Thursday, 2 June, 09:15–17:00 (On Location) 

 09:00–09:30    Informal Opening & Coffee/Tea 

09:30-09:40    Albertina Oegema & Seth A. Bledsoe, Opening 

 09:40–10:50   Session A: Old Age & Masculinity 

09:40-10:15    Peter-Ben Smit (Vrije University/Utrecht University), “Beyond Gender: Polycarpus’s Martyrdom at the Intersection of Old Age and Masculinity” 

10:15-10:50    Larry L. Welborn (Fordham University), “The Anxious Old Man” 

10:50–11:10    Coffee/Tea Break 

 11:10–12:20   Session B: Old Age & the Family 

11:10-11:45    Klaas Spronk (Protestant Theological University), “A Happy Ending: Jacob’s Final Years as the Ideal of Old Age in Tanakh” 

11:45-12:20    Seth A. Bledsoe (Radboud University), “Old Age, Gender, and Reciprocity” 

12:20–13:30   Lunch Break 

 13:30–14:40   Session C: Old Age & Wisdom 

13:30-14:05    Barry Hartog (Protestant Theological University), “Wisdom Comes With Age? Old Age and Knowledge in Ancient Jewish Literature” 

14:05-14:40    Lieve Teugels (Protestant Theological University), “New Wine in Old Bags? Torah, Wine, Wisdom and Age in Rabbinic Literature” 

14:40–15:00    Coffee/Tea Break  

15:00–16:45   Session D: Social Status of the Elderly 

15:00-15:35    Silvana Dayan Delatte (University of Fribourg), “Making Sense of Diverse Conceptualizations of Old Age in Classical Athens: Norms and Values Associated to Senescence in Literary and Visual Sources” 

15:35-16:10    Christoph Michels (University of Münster), “The Social Implications of Old Age in Imperial Rome” 

16:10–16:45   Albertina Oegema (Protestant Theological University), “The Marginalisation of the Elderly in Early Rabbinic Literature” 

16:45-17:00    Albertina Oegema & Seth Bledsoe, Final Words 

17:00          Reception w/ drinks & light hors d’oeuvres  

Graduate Seminar about the Book of Esther in Its Various Disguises

Misleiding in tijd van oorlog:
De propagandafilm over het doorgangsgetto Theresienstadt

Op 4 mei organiseert ‘Stichting Requiem van Theresienstadt: Stemmen van Verzet’ een lezing door historicus Karel Margry, getiteld:

Misleiding in tijd van oorlog: de propagandafilm over het doorgangsgetto Theresienstadt

De lezing is onderdeel van het programma van Theater na de Dam, georganiseerd door het Amsterdams Comité 4 en 5 mei.

  • 4 mei 2022
  • 21:00 – 22:15 uur
  • Tuschinski
  • Reguliersbreestraat 26-34, Amsterdam

Het vestingstadje Theresienstadt in Tsjechoslowakije werd tussen 1941 en 1945 door de nazi’s gebruikt als concentratiekamp voor Joden uit verschillende Europese landen, waaronder 5000 Joden uit Nederland. Een ellendig oord, waar 33.000 mensen omkwamen door honger, ziekte en uitputting en van waaruit 88.000 mensen werden afgevoerd naar de vernietigingskampen. In de zomer van 1944 werd in Theresienstadt in opdracht van de SS een propagandafilm gedraaid, die een volkomen leugenachtig beeld schilderde van het kamp. Het was de bedoeling om de buitenwereld te overtuigen dat de joden niet slecht werden behandeld en er in welvaart leefden. De bekende Duits-joodse regisseur en gevangene Kurt Gerron werd aangewezen om de film te maken.

Over deze beruchte nazi-propagandafilm bestonden jarenlang allerlei misvattingen. Historicus Karel Margry, dé expert van deze film, ontzenuwt vele mythes aan de hand van filmfragmenten en geeft ook toelichting bij beelden van een film die al in 1942 in het kamp werd gemaakt.

De lezing vindt plaats in het kader van het concertdrama Requiem van Theresienstadt op 19 juni a.s. in de Beurs van Berlage in Amsterdam, en van de film Defiant Requiem op 20 juni in Koninklijk Theater Tuschinski. Voor meer informatie zie www.stemmenvanverzet.nl.

In ditzelfde kader zal op dinsdagavond 31 mei a.s. zal het mini-symposium Requiem van Theresienstadt:. herinnering – propaganda – muziek worden gehouden.

Dirk Smilde Fellowship Inaugural Lecture by Professor Jutta Jokiranta

“What Do Ritual Studies Have to Offer to the Study of the Dead Sea Scrolls?”

 

On Friday 13 May 2022, Prof. Jutta Jokiranta will give her inaugural lecture as the fourth Dirk Smilde Fellow at the Faculty of Theology and Religious Studies of the University of Groningen. Professor Jokiranta will work at the Faculty’s Qumran Institute for a period of two months.

Prof. Jutta Jokoranta will give her​​inaugural lecture in the Court Room of the Faculty of Theology and Religious Studies, Oude Boteringestraat 38, Groningen. The lecture will start at 15:30 pm.

For more information and registration, please visit the website of the University of Groningen.

Tweejaarlijkse JCP-conferentie "Memory: In Search for Lost Time"

Op 9 t/m 12 mei 2022 vindt de tweejaarlijkse conferentie van het consortium “Jewish and Christian Perspectives” plaats. Deze conferentie staat in het teken van ‘Memory: In search for lost time’. 

Het grote publiek is uitgenodigd voor de openingslezing op 9 mei 17.30-19.15 uur in de aula van het Catharijneconvent, Lange Nieuwstraat 38, Utrecht.

De openingslezing ‘Jewishness and Israeliness in the Development of Israels Sacred Sites map’ wordt gehouden door prof. dr. ir. Doron Bar van het Schechter Instituut, Jeruzalem. Aanmelden per e-mail is verplicht.

Op 10-12 mei wordt een besloten conferentie met presentaties gehouden. Geïnteresseerde promovendi en wetenschappers worden uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn (beperkte mogelijkheden). Voor vragen en aanmelding kunt u het volgende e-mailadres gebruiken: JCPconference2022@outlook.com.

Voor het volledige programma van de conferentie zie: https://www.pthu.nl/actueel/agenda/2022/05/tweejaarlijkse-conferentie-jewish-and-christian-perspectives-consortium-memory-in-search-for-lost-time/

Vacatures

Op dit moment staan er twee vacatures uit bij de Universiteit Utrecht en de Universiteit Antwerpen:

Vacatures

Op dit moment staan er twee vacatures bij de Rijksuniversiteit Groningen open:

  • PhD Position (4 years, 1.0 fte), University of Groningen
    Anchoring Work Package 10: Roman Empire, esp. Flavian Period or Anchoring Work Package 11: Long Late Antiquity

    Supervisors: Prof. Onno van Nijf (Groningen), Prof. Mladen Popovic (Groningen) & Prof. Olivier Hekster (Radboud University)

    Deadline: 24 april 2022

  • Call for Applications Dirk Smilde Scholarship 2022

    The scholarship will coincide with the residence of the 2022 Dirk Smilde Fellow, Prof. Dr. Jutta Jokiranta (University of Helsinki), at the Qumran Institute of the Faculty of Theology and Religious Studies from April to June 2022. The recipient of the scholarship will participate in the research seminar led by Professor Jokiranta as well as the intellectual community of the Institute and the Faculty. The proposed project should fit within the research theme “Ritual Studies and the Dead Sea Scrolls”.

    The scholarship amounts to € 1,000 a month. Regarding the duration of the scholarship, we offer a range between a minimum of two and a maximum of four months. This should start March 2022 at the earliest and end June 2022 at the latest.

    Deadline: 11 februari 2022

Studiedag "Een omstreden relatie: Protestantse theologen over het Jodendom 1860-2020"

ontwerp-zonder-titel-10

Op 3 december 2021 organiseert de PThU de studiedag “Een omstreden relatie:  Protestantse theologen over het Jodendom 1860-2020.” De complexe verhouding van de protestantse theologie tot het Jodendom in de moderne tijd is recent weer onder de aandacht gekomen door de schuldbelijdenis die de Protestantse Kerk in Nederland in 2020 uitsprak. Tijdens deze studiedag zullen de deelnemers grondig naar deze relatie kijken en in gesprek gaan en zich bezinnen op het werk van een aantal prominente protestantse theologen in Nederland tussen 1860  en 2020.

Praktische informatie:

Datum: 3 december 2021
Tijd: 10.00 – 16.00 uur (inloop met koffie en thee vanaf 9.30 uur)
Locatie: Online
Kosten: 30 Euro per persoon, dit is inclusief koffie en thee.

Voor aanmelding en meer informatie, zie: https://www.pthu.nl/actueel/agenda/2021/12/studiedag-een-omstreden-relatie.-protestantse-theologen-over-het-jodendom-1860-2020/ 

Contact

© Nederlands Genootschap voor Joodse Studies, 2021.

cropped-cropped-cropped-NGJS-Logo.png

Voeg je header hier toe